Tot wanneer kunstmest strooien op gazon: strooikalender

De laatste keer dat je kunstmest op je gazon strooit, is in oktober. Dat is de uiterste grens in Nederland. Daarna is het gras in winterslaap, neemt het nauwelijks nog voedingsstoffen op en vergroot extra stikstof alleen maar het risico op vorstschade en ziektes. Voor de meeste tuinen geldt: één bemesting in het voorjaar (maart/april) en één in de nazomer of vroege herfst (augustus/september) zijn ruim voldoende. Wie het per se nog in oktober wil doen, kiest dan uitsluitend voor een kaliumrijke herfstmeststof met weinig of geen stikstof.

De belangrijkste vuistregel: seizoen en groeiperiode

Gras groeit actief tussen maart en oktober. Zolang het gras groeit, kan het voedingsstoffen opnemen en heeft bemesting zin. Zodra de bodemtemperatuur zakt onder de 8 à 10 graden Celsius (dat gebeurt in Nederland gemiddeld vanaf november), stopt die opname vrijwel volledig. Kunstmest die je daarna strooit, lost weliswaar op in het bodemvocht, maar het gras doet er niets mee. Erger nog: overtollige stikstof in de bodem maakt het gras zacht en gevoelig voor vorst en schimmel.

De vuistregel is simpel: strooi kunstmest alleen als het gras aantoonbaar groeit. Zie je de grasmaaier niet meer dan eens per twee weken nodig hebben? Dan is het groeiseizoen voorbij en stop je met bemesten.

Strooikalender per maand voor een gazon in Nederland

Hieronder zie je per maand wat je doet, met varianten voor een normaal gazon, een herstellend of pas ingezaaid gazon, en een gazon dat al last heeft van mos. De kalender gaat uit van een gemiddeld Nederlands klimaat.

Heb je een herstellend gazon of een gazon dat pas ingezaaid is? Stop dan eerder dan bij een volwassen gazon, zodat het jonge gras rustig de winter in kan gaan zonder zachte, vorstgevoelige groei. Een gazon met mos bemest je nooit zolang het mos nog aanwezig is: dan geef je het mos dezelfde voedingsbodem als het gras.

Het juiste moment op de dag: weer, bodem en regen

Wanneer je strooit is bijna net zo belangrijk als wanneer in het seizoen je strooit. Een paar vaste regels:

• Niet bij volle zon en hoge temperaturen (boven 25 graden Celsius): de korrels kunnen de grassprieten verbranden, zeker als het gras droog is.
• Niet bij harde wind: korrels waaien ongelijk weg en je krijgt plekken die dubbel bemest zijn naast plekken die niets krijgen.
• Niet bij hevige regen: de meststof wordt weggespoeld voordat het gras die kan opnemen. Dat is zonde van je geld en slecht voor het milieu.
• Wel bij lichte regen of bewolkt weer: een beetje vocht helpt de korrels oplossen en de voeding de bodem in trekken. Dit is eigenlijk de ideale situatie.
• Beste moment op de dag: vroege ochtend of late middag als de temperaturen lager zijn en de kans op verbranding kleiner is.
• Bodemtemperatuur boven 8 graden Celsius: dit is de absolute minimumgrens. Gebruik een goedkope bodemthermometer als je twijfelt in het vroege voorjaar of de herfst.

In de herfst (september en oktober) is bewolkt weer met kans op lichte motregen eigenlijk perfect: je strooit, de korrels lossen op en je hoeft zelf niet eens te beregenen. Controleer de weersvoorspelling voor de komende drie dagen voordat je de strooier pakt.

Zo weet je of je gazon klaar is voor kunstmest

Je gazon geeft zelf signalen af of het bemesting aankan. Let op deze vier dingen voordat je begint:

1. Groei: maai je het gazon nog minstens één keer per week tot twee weken? Dan groeit het actief. Geen groei meer? Stop met bemesten.
2. Kleur: een lichtgroen of gelig gazon heeft het moeilijk. Dat kan duiden op droogte, ziekte of een te lage pH. Bemest dan pas na je het onderliggende probleem opgelost hebt.
3. Graslengte voor je strooit: maai het gazon eerst naar een lengte van 4–6 cm voordat je kunstmest strooit. Zo bereiken de korrels de bodem beter en verbrand je de grassprieten minder snel.
4. Bodem en vocht: is de bodem kurkdroog en zit er geen regen in de lucht? Wacht dan of bewater eerst. Kunstmest op een volledig droge bodem werkt niet en kan schroeischade geven.

Een gezond groen gazon dat actief groeit en dat je net gemaaid hebt op de juiste hoogte: dat is het groene licht voor de strooier. Alles daarbuiten vraagt eerst om een oplossing van het onderliggende probleem.

Hoeveel strooi je en hoe doe je het goed?

Dosering per seizoen

De juiste hoeveelheid hangt af van het product, maar als algemene leidraad kun je het volgende aanhouden:

Gebruik altijd de dosering die op de verpakking van jouw specifieke product staat. Producenten zoals DCM, Pokon en COMPO stemmen hun doseringen af op de samenstelling van hun meststof. Meer is hier echt niet beter: een te hoge gift verbrandt het gras of spoelt weg in het grondwater.

Gelijkmatig verdelen

Strooi bij voorkeur met een meststofstrooier (pendelstrooier of schijvenstrooier). Verdeel de meststof in twee richtingen die loodrecht op elkaar staan: eerst in de lengterichting van het gazon, dan dwars daarop. Zo voorkom je strepen en plekken met te veel of te weinig meststof. Doe je het met de hand? Strooi dan met rustige, gelijkmatige bewegingen en loop in rechte banen.

Water geven na het strooien

Na het strooien moet je het gazon grondig beregenen als er geen regen aankomt. Dit is niet optioneel: zonder water lossen de korrels niet op en werkt de meststof niet. Geef voldoende water zodat de korrels volledig oplossen en de voeding tot in de wortels doordringt. In de herfst volstaat lichte regen in de dagen erna; in het voorjaar of bij droog weer zet je de sproeier aan tot de bodem goed vochtig is (doorgaans 15 tot 20 minuten per zone bij een gewone tuinsproeier).

Nazorg: wanneer mag je weer maaien?

Wacht na het bemesten minimaal twee tot drie dagen voor je het gazon weer maait. Zo kan de meststof goed intrekken en voorkom je dat je de korrels meteen weer weghaalt met de grasmaaier. Houd het gazon de eerste week licht vochtig als het droog weer is.

Wanneer je beter stopt met kunstmest strooien

Er zijn situaties waarbij bemesten meer kwaad dan goed doet. Dit zijn de gevallen waarbij je de strooier beter in de schuur laat staan:

• Na oktober: gras groeit niet meer actief, kunstmest (zeker stikstof) maakt het gras zacht en vorstgevoelig. De kans op schimmelziekten zoals sneeuwschimmel stijgt aanzienlijk.
• Bij aanhoudende droogte: een droog gazon is al gestrest. Kunstmest die niet kan oplossen stapelt zich op aan de wortels en veroorzaakt zoutschade of 'verbranding'. Water geven lost dit niet altijd op als de schade eenmaal gedaan is.
• Bij vorst of een bodemtemperatuur onder 8 graden Celsius: de opname staat stil. Je verspilt meststof en belast het milieu onnodig.
• Als er nog mos in het gazon zit: bemest je een gazon met mos, dan geef je het mos net zo goed een groeistoot als het gras. Pak het mos eerst aan via een mosbestrijder of door verticuteren.
• Als het gazon zichtbaar ziek of beschadigd is: een gestrest gazon met gele plekken, kale vlekken of schimmelgroei heeft geen baat bij extra voeding. Los eerst het probleem op.
• Bij hevige regen in de komende 24 uur: de meststof spoelt weg naar het riool of het grondwater zonder enig effect op je gazon.

Te laat bemesten in de herfst is een van de meest gemaakte fouten in de Nederlandse tuin. Ook met koemestkorrels geldt dat je ze alleen moet strooien op het moment waarop het gras nog actief voedingsstoffen opneemt wanneer gazon bemesten met koemestkorrels. Het gras lijkt nog groen in november, maar de bodem is al te koud voor actieve opname. Je geeft dan eigenlijk voeding aan niets, terwijl je het gras wel kwetsbaar maakt voor de eerste nachtvorst. Hou oktober aan als absolute eindgrens, en gebruik dan alleen een kaliumrijke herfstmest met lage stikstofwaarden.

Als je ook nadenkt over wanneer je in het voorjaar begint met bemesten, of hoe je de juiste meststof kiest per seizoen, zijn er verdiepende onderwerpen beschikbaar over wanneer kunstmest op gazon strooien en de keuze tussen kunstmest en organische alternatieven zoals koemestkorrels. Die context helpt je het hele seizoen door een consistente aanpak te bewaren.